Dzień sto trzydziesty: tęsknota

Zaciskam pięści i dopiero wtedy liczę dni pozostające do szczęśliwego rozstrzygnięcia. Jedynie takie przyjmuję do wiadomości. Zaciskam pięści, bo w ten sposób wyrażam moją wolę walki, coraz słabszą, coraz bardziej zduszoną. Liczę: jeden, dwa, trzy, odginam palce po kolei. Na drugiej ręce się gubię, podobnie jak w zawiłościach zasad dotyczących dozoru elektronicznego.

Nie wiem, jak zaprowadzić mojego osadzonego do lekarza, do dentysty. Po pięciu miesiącach w zakładzie karnym chcę, by zrobił badania. Chcę, by jeździł na rowerze. Chcę, by pływał. Tymczasem pani kurator straszy harmonogramem, którego nie będzie zmieniać. Otóż będzie. 

Zaciskam pięści i myślę, że ja im jeszcze pokażę. 

Słowo na dziś

Nie ma. Tylko liczenie: jeden, dwa, trzy… 

Dzień sto dwudziesty dziewiąty: dozór elektroniczny

Służba techniczna dozoru elektronicznego zadzwoniła w sobotę o godzinie 7:47. Rano. W sobotę. Poprzedniego dnia zapowiedziałam mojemu osadzonemu, że ma do mnie dzwonić po 9, bo potrzebuję nareszcie się wyspać. On zadzwonił po 9, ale dozór elektroniczny nie. Duże szczęście, że nie odrzuciłam w nieprzytomności porannej i niewyspanej tego połączenia, bo tak zwykle robię. Zobaczyłam jednak numer z kierunkowym warszawskim i, jak mówi mamusia, coś mnie tknęło. Odebrałam.

Zdębiałam, gdy pan się przedstawił. Upewnił się następnie, że rozmawia ze mną, że występuję w roli osoby zaufania mojego osadzonego. „Będziemy u pani jutro, między 11.30 a 13.30 na badanie techniczne lokalu.”. Zdębiałam ponownie. Wyjąkałam, że jutro jadę na widzenie i zazwyczaj wracam około 11.30, jeśli to więc możliwe, to prosiłabym o przyjechanie chwilę później. „Nic nie szkodzi, zaczekamy, jeśli się pani spóźni” – rzucił pan nonszalancko i dodał – „w razie czego, gdyby pani wiedziała, że ma sporą obsuwę, to proszę do nas zadzwonić jak najszybciej pod numer, który się pani wyświetlił.”. 

Państwowa służba dzwoni do mnie w sobotę przed 8 rano, by zapowiedzieć, że przybywa w niedzielę. Niemożliwe i niewiarygodne, a jednak prawdziwe. Bajka okazała się rzeczywistością. W niedzielę wróciłam z widzenia wcześniej niż zwykle. Tuż przed 11.00 weszłam do domu. Zdążyłam zaparzyć kawę, pościelić łóżko i przy składaniu prania zaskoczył mnie domofon. „Służba techniczna dozoru elektronicznego.”. 

Pozostaje mi zaciskać mocno kciuki, by ta niewyspana w efekcie sobota obróciła się w obecność mojego osadzonego w domu. Nie ma ludzi niezastąpionych, ale są ludzie, których brak bardziej niż innych. 

Słowo na dziś

dozór – pilnowanie i doglądanie kogoś lub czegoś; też: ludzie powołani do takiej pracy. Czyli bransoletka na ręce lub nodze. 

Dzień sto dwudziesty ósmy: nie fukajmy na siebie

„Nie fukajmy na siebie” – poprosił dziś mój osadzony, dzwoniąc do mnie po raz setny w tym tygodniu. Wczoraj prosiłam go o to samo, ale on był w stanie tylko fukać i krzyczeć. Nie na mnie, lecz do mnie. Czy mu to pomaga? Nie sądzę. 

Trzeci i czwarty miesiąc pobytu w odosobnieniu, w zakładzie karnym, jak po raz setny powtórzył pan mecenas, są najgorsze. Kilka dni temu minął czwarty miesiąc. W połowie sierpnia dostrzegłam zmiany na twarzy mojego osadzonego. Od kilku dni słyszę je w codziennych rozmowach telefonicznych. Rwę sobie włosy z głowy, wymyślając, czym mój osadzony może się zająć. 

„Co on tam robi? Zajmuje się czymś?” – pyta pan mecenas. Odpowiadam, że bardzo dużo czyta, z biblioteki zakładu karnego (głównie szmatławe kryminały, ale też znalazł się Faulkner, sporo Lema i biografia J.S. Bacha), ma kilka książek z domu, takich, do których warto wracać, wysłałam mu parę czasopism, grubych, obcojęzycznych. Opracowuje własne pomysły, rozpisuje je na projekty, częściowo wysyła do mnie („Mogę pokazać, mogę nawet dać Panu, by dołączyć do akt” – wymyślam radośnie, ale pan mecenas gasi mój entuzjazm, prostym stwierdzeniem: „A co jeśli Wysoki Sąd ma odmienny gust i nie spodobają mu się pomysły pani osadzonego?”). Przygotowuje konkursy i zabawy dla współwięźniów, które później są puszczane w radiowęźle lub rozprowadzane po wykonaniu wielu kopii. Dostaje później od chłopaków spod celi dodatkowe tabliczki czekolady lub pomidory za to, że pomaga im odpowiadać na pytania, które sam wymyślił. Co tydzień chodzi do lekarza, a czasem nawet dwa razy w tygodniu, jeśli lekarz ma przypadkiem dodatkowy dyżur („To dobrze” – cieszy się tym razem pan mecenas – „przynajmniej się nie nudzi”). 

Co można wymyślić, by mógł się tym zająć mój osadzony? Pisać dziennik? Rysować wszystko, co go otacza, choć rysować niezbyt lubi? Co jeszcze? Cokolwiek, proszę o podpowiedzi, bo inaczej dalej będziemy na siebie fukać. 

Słowo na dziś

odosobnienie – stan odseparowania się od innych ludzi lub od otoczenia – samodzielnie lub odgórnie; mój osadzony jest sam w sobie „osobny”; odosobnienie go to chyba najgorsza możliwa kara. Człowiek odosbniony zaś to człowiek nie tylko znajdujący się na uboczu, ale i rzadki, wyjątkowy. Mój osadzony jest wyjątkowo wyjątkowy. Jego pobyt w zakładzie karnym sprawia, że staje się jeszcze bardziej wyjątkowy. 

Dzień sto dwudziesty siódmy: odroczenie

Wiem, że nie wrzeszczy na mnie, tylko do mnie. Wiem, że nie ma do mnie pretensji, ale do wszystkich, którzy gdzieś coś zawalają. Wiem, że w więzieniu nie ma nic do roboty i z dnia na dzień jest coraz bardziej zdemoralizowany, sfrustrowany i załamany. Wiem, wszystko to wiem. Lecz i tak, gdy krzyczy do telefonu, zaczynam płakać. I tłumaczę się z rzeczy, o których zapomniałam niechcący. Próbuję wreszcie znaleźć mu zajęcie, ale mój osadzony twierdzi, że nic nie może robić. 

Wszystko przez to, że sędzia dziś zdecydowała o odroczeniu sprawy mojego osadzonego, a nie jej rozstrzygnięciu. Gdyby postanowiła na „nie”, wiedzielibyśmy na czym stoimy. Decyzja na „tak” oznaczałaby, że jutro „odebrałabym towar”. Tymczasem jesteśmy zawieszeni. 

Wbrew domysłom pana mecenasa pani sędzia nie była przekonana, jaką decyzję ma podjąć. Zażądała opinii na temat mojego osadzonego, a tu konsternacja. Okazało się, że sąd niższej instancji nie załączył w przekazanych do sądu wyższej instancji aktach owych opinii. Sztuk osiem. Mój osadzony od razu w dokumentach sprawdził, jak się nazywa osoba odpowiedzialna za przekazanie akt. Naobiecywał mi, co z nią (tą osobą) zrobi, a konkretnie, co zrobi z jej (tej osoby) dupą. Odradziłam mu. 

Jednak i we mnie pojawia się pytanie, dlaczego mój osadzony został ukarany za swój błąd, a za błąd tej osoby nigdy kary nie będzie? Dlaczego sąd za swój błąd nigdy nie zostanie ukarany, a mój osadzony był ukarany? Dlaczego urzędnicy są bezkarni, a zwykli ludzie są karani? Retorycznie pytam. 

Jutro rano ponownie będę musiała się zmierzyć z frustracją, załamaniem, demoralizacją, słowem z moim osadzonym przez telefon. Z ogromem ludzkiego smutku i bezsiły, któremu nie jestem w stanie pomóc. 

Słowo na dziś

odroczenie –  oficjalne pozwolenie na późniejsze odbycie czegoś, zwykle służby wojskowej, ech, gdybyż to o służbę wojskową chodziło… 

Dzień sto dwudziesty szósty: ucieczka

Uciekam. Fantazjuję. Nie wiem, co mówię, nie wiem, co robię. 

– Co dziś planujesz robić? – pytam.

– Nic. 

W moich planach dziś jest przejechanie 300 km, ważna rozmowa z bardzo dobrym znajomym, napisanie tego posta, a przedtem zwyczajny dzień pracy. Już nie mogę, tej bezczynności, znieść. Zasnąć chcę, zapomnieć na moment, uciec przed jutrem. Bo jutro… 

Słowo na dziś

ucieczka – uciekanie skądś lub przed czymś: uciekam z siebie, przed sobą, uciekam ze świata, przed światem, uciekam z problemów, przed problemami; to także zachowania, działania itp., których celem jest zapomnienie o czymś nieprzyjemnym, niebezpiecznym, trudnym, zapomnieć się jednak nie da, tylko czasem jest łatwiej znieść lub szybciej mijają godziny, a czasu przecież szkoda, to też to, w czym ktoś szuka pomocy lub pociechy w trudnej sytuacji: praca?, zabawa?, zatracenie?, obojętność. Wszystko to.

Dzień sto dwudziesty piąty: niewspółmierność

Znalazłam przypadkiem na pewnym blogu statystyczne dane prezentujące liczbę więźniów w przeliczeniu na mieszkańca kraju UE w porównaniu do liczby przestępstw. Okazuje się, że (uwaga, spoiler) w porównaniu do innych krajów Europy, mamy wyjątkowo mało przestępstw, a szczególnie przestępstw brutalnych, za to niezwykle wielu więźniów. 

„Polska jest krajem represywnym” – pisze autor bloga. Mało tego, że jest represywnym. Znaczy to przede wszystkim, że za lekkie przestępstwa w Polsce idzie się do więzienia. Na przykład za alimenty. Lub jazdę na rowerze po pijanemu. Za bicie żony czy konkubiny. Za drobne oszustwa. Do więzienia pójdzie kasjerka z banku, która kradła po 100–200 zł miesięcznie, gdy jej brakowało do pierwszego i do więzienia trafi także ten, kto nie wykonał drobnego zlecenia za 150 zł. 

Tak, drobne zlecenie to dobry przykład. Chłopak, malarz, dostał zlecenie od biznesmena: miał namalować jego portret. Przy odbiorze dzieła biznesmen uznał, że obraz mu się nie podoba, bo został niepochlebnie przedstawiony. Uznał więc, że malarz go oszukał i jako oszusta podał go do sądu. Sędzia również stwierdził, że malarz oszukał zleceniodawcę. Skazał go na wyrównanie szkody i sześć miesięcy w zawieszeniu – minimalny wyrok za oszustwo. Malarz, artysta, szkody nie wyrównał (czytaj: nie oddał umówionego honorarium bądź nie namalował pochlebnego tym razem, satysfakcjonującego klienta portretu). Trafił do więzienia. Honorarium wynosiło 150 zł. Porzucam dyskusję o tym, gdzie się kończy wolność artystyczna, a zaczyna treść umowy z klientem. Pytam jednak, jakie społeczne znaczenie ma sześciomiesięczna izolacja w zakładzie karnym, na koszt statystycznego podatnika, owego malarza? 

Minister Biernacki, jak donosi autor wspomnianego bloga, chce, by ograniczono stosowanie kar w zawieszeniu. Minister Biernacki chyba nie wie, do jakich problemów prowadzi odwieszenie wyroków. Ciekawe, czy to minister Biernacki będzie po raz kolejny wyciągał z pierdla człowieka, który tam trafi, bo nie jest w stanie odnaleźć się na wolności. Lub nie potrafi spłacić długów, które zaciągnęła rodzina, by go wydostać z zakładu karnego. Ciekawe, czy minister wie, co mówi. 

Mój osadzony jest w tej grupie, odwieszonych, z kompletnie idiotycznym wyrokiem. Jego brak powinien być karany. Każdy sędzia, który ponownie mi go nie oddaje, niech będzie przeklęty. Każdy dzień spędzony przez mojego osadzonego w izolacji, to dzień, którego nikt mi nie odda. Ani też nikt mi nie odda pieniędzy, które na przetrwanie każdego z tych dni muszę wydać. Zamiast gnić w więzieniu, mógłby pracować na rzecz społeczeństwa, na rzecz państwa, pracować dla mnie. 

Słowo na dziś

represywny – związany z karą ograniczenia wolności, niewątpliwie, ale i mający na celu stłumieni czegoś, np. myśli lub uczuć, lub też przestępstw, których, jak wynika ze statystyk, jest w Polsce jak kot napłakał; stwarza się je więc sztucznie, nie po to, by karać prawdziwych przestępców, ale po to, by zastraszać nasze społeczeństwo, byśmy się coraz bardziej bali. 

Dzień sto dwudziesty czwarty: kret i kot

Na przedostatniej ulicy przed zakładem karnym drogę przebiegł nam czarny kot. Nie jestem przesądna, więc dla spokoju mojej mamy przeszłam na piechotę, zanim ona przejechała. Gdy wychodziłyśmy z zakładu, łasił się do nas inny kot, biało-czarny o cytrynowych oczach. 

– Masz jeszcze czekolady? Nic ci nie kupiłam słodkiego – nieprzytomnie rozmawiałam z panią w kantynie i dopiero przy stoliku, na którym postawiłam rozpuszczalną kawę („Dla ciebie mamo ze śmietanką”), zorientowałam się, że brak standardowego batonika. 

– Nie trzeba, dziękuję – szaro uśmiechnął się mój oskarżony – Czekolady dostaję za różne dobra. 

Zdenerwowałam się. Jak to. W sierpniu dostał „swoją” paczkę żywnościową, a w niej pięć czekolad,  w lipcu i w czerwcu poszło po dziesięć. – Ile można jeść czekolad, to od nich masz szarą, ziemistą cerę. – czuję się, jak kosmetyczka mówiąca do klientki „Nigdy więcej McDonalda i słodyczy”. 

Mój osadzony znowu się uśmiechnął – Źle to powiedziałem. Czekolady wymieniam na ogórki, pomidory, banany, brzoskwinie… 

Robi się operatywny. Nie wiem, czy się cieszyć, czy martwić. 

Kret to ten, kto nocą wyjada zapasy żywności kolegom z celi. Źródła zapasów są trzy: paczki żywnościowe, wypiska, racje więzienne. W celi mojego osadzonego nie ma kreta, ale na oddziale jest kilku zidentyfikowanym. W ostatnim „przesadzaniu” z celi do celi dla ubarwienia (chyba) życia w zakładzie karnym, kilku kretów umieszczono w jednej celi. Kto komu w takiej sytuacji podjada i co? 

Trudny tydzień przede mną. Czy zaważy na nim czarny kot, czy kret? 

Słowo na dziś

kret – mały ssak (…) prowadzący podziemny tryb życia – podziemny tu znaczy nocny; o człowieku działającym podstępnie – zgadza się, podstępnie wyżerać zapasy współwięźniów to bardzo brzydkie. Za to powinno się mieć dodatkowe wyroki.