Dzień sto dwudziesty ósmy: nie fukajmy na siebie

„Nie fukajmy na siebie” – poprosił dziś mój osadzony, dzwoniąc do mnie po raz setny w tym tygodniu. Wczoraj prosiłam go o to samo, ale on był w stanie tylko fukać i krzyczeć. Nie na mnie, lecz do mnie. Czy mu to pomaga? Nie sądzę. 

Trzeci i czwarty miesiąc pobytu w odosobnieniu, w zakładzie karnym, jak po raz setny powtórzył pan mecenas, są najgorsze. Kilka dni temu minął czwarty miesiąc. W połowie sierpnia dostrzegłam zmiany na twarzy mojego osadzonego. Od kilku dni słyszę je w codziennych rozmowach telefonicznych. Rwę sobie włosy z głowy, wymyślając, czym mój osadzony może się zająć. 

„Co on tam robi? Zajmuje się czymś?” – pyta pan mecenas. Odpowiadam, że bardzo dużo czyta, z biblioteki zakładu karnego (głównie szmatławe kryminały, ale też znalazł się Faulkner, sporo Lema i biografia J.S. Bacha), ma kilka książek z domu, takich, do których warto wracać, wysłałam mu parę czasopism, grubych, obcojęzycznych. Opracowuje własne pomysły, rozpisuje je na projekty, częściowo wysyła do mnie („Mogę pokazać, mogę nawet dać Panu, by dołączyć do akt” – wymyślam radośnie, ale pan mecenas gasi mój entuzjazm, prostym stwierdzeniem: „A co jeśli Wysoki Sąd ma odmienny gust i nie spodobają mu się pomysły pani osadzonego?”). Przygotowuje konkursy i zabawy dla współwięźniów, które później są puszczane w radiowęźle lub rozprowadzane po wykonaniu wielu kopii. Dostaje później od chłopaków spod celi dodatkowe tabliczki czekolady lub pomidory za to, że pomaga im odpowiadać na pytania, które sam wymyślił. Co tydzień chodzi do lekarza, a czasem nawet dwa razy w tygodniu, jeśli lekarz ma przypadkiem dodatkowy dyżur („To dobrze” – cieszy się tym razem pan mecenas – „przynajmniej się nie nudzi”). 

Co można wymyślić, by mógł się tym zająć mój osadzony? Pisać dziennik? Rysować wszystko, co go otacza, choć rysować niezbyt lubi? Co jeszcze? Cokolwiek, proszę o podpowiedzi, bo inaczej dalej będziemy na siebie fukać. 

Słowo na dziś

odosobnienie – stan odseparowania się od innych ludzi lub od otoczenia – samodzielnie lub odgórnie; mój osadzony jest sam w sobie „osobny”; odosobnienie go to chyba najgorsza możliwa kara. Człowiek odosbniony zaś to człowiek nie tylko znajdujący się na uboczu, ale i rzadki, wyjątkowy. Mój osadzony jest wyjątkowo wyjątkowy. Jego pobyt w zakładzie karnym sprawia, że staje się jeszcze bardziej wyjątkowy. 

Dzień czterdziesty piąty: samotność piżamy

Powiesiłam w łazience czysty ręcznik dla mojego osadzonego. Jakby miał dziś wrócić z pracy, a ja mu zostawiam świeży ręcznik. Przestawiam jego buty – sprzątnęłam zimowe, wystawiłam z szafy wiosenne półbuty i sandały. Schowałam zimową kurtkę i powiesiłam tylko wiosenne w przedpokoju. Udaję, że jest, choć go nie ma. Mówię do niego to, co powiedziałabym mu, gdyby był. 

„Popatrz, jaki piękny plakat” – powiedziałam wczoraj. Wiem, co by mi odpowiedział, więc odpowiedziałam za niego. „Jak myślisz, autobus się spóźni?” – zapytałam kilka dni temu i sama odpowiedziałam sobie: „Nieważne, mamy czas.”. Poprosiłam dzisiaj: „Wyłącz radio.” i, widząc, że nie zbiera się (jak zawsze) do zrobienia tego, o co proszę, wyręczyłam go. Nawet gdy go nie ma, jest ze mną. 

Nie potrafię tylko nic zrobić przeciwko przenikaniu się tych dwóch planów, w których żyjemy: wiem, że jest tam, w więzieniu, z trzema obcymi mężczyznami, a zarazem jest przy mnie. Są chwile, gdy czuję obecność jego kolegów z celi w naszej sypialni. Gdy gotuję, to zdarza mi się zrobić o wiele za dużo jedzenia. Wyjmuję pięć talerzy – dla mnie, dla mojego osadzonego i dla jego trzech towarzyszy. Dochodzą mnie jego z nimi rozmowy z sąsiedniego pokoju. 

A potem nagle oni znikają i on znika. Zostaję sama z jego piżamą na łóżku, którą rzucił on lub ja – nie wiem sama. Nie wiem też, kto jest bardziej samotny: ja czy ta piżama. 

Słowo na dziś

samotność – żyję sama, bez rodziny, mam przyjaciół, mam wspaniałych przyjaciół, jestem w określonej sytuacji i określonym czasie zupełnie sama, spędzam noce bez towarzystwa, na odludziu, odosobniona w mojej samotności. Mój osadzony jest jeszcze bardziej samotny, o ile samotność można stopniować. Samotny, bardziej samotny, najbardziej samotny.